Feedback: ja of nee?
Sommige chi kung en tai chi leraren willen géén feedback van hun deelnemers. Ze ontmoedigen het stellen van vragen zelfs heel sterk – weet ik uit ervaring. Dit geldt vooral voor traditioneel werkende leraren. Binnen Chinese tradities was het meestal zo dat de meester of grootmeester (”sifu”) het wist, en de leerlingen blindelings zijn aanwijzingen opvolgden. Enkele voordelen hiervan:
- je doet gewoon wat de leraar zegt
- je denkt er niet over na
- er wordt weinig gepraat
- je geeft je over aan het proces
- je moet alles aan den lijve ervaren
Er kunnen ook nadelen aan kleven. Bijvoorbeeld:
- Je kunt lange tijd met vragen blijven rondlopen, waar je maar geen antwoord op krijgt…
- Vaak denk je daar wel degelijk veel over na – en praat je erover met anderen – maar niet met de leraar…
- Je kunt lang met oefeningen of een stijl bezig zijn, waar je de zin eigenlijk niet van inziet…
- Je kunt langdurig dingen blijven doen zonder de juiste feeling of het juiste begrip…
- Je leert soms dingen die op jou géén of een een negatieve uitwerking hebben…
- Mogelijk mystificatie en mythes (meer daarover hier)…
- Je wordt geacht een bepaalde autoriteit en hiërarchie te aanvaarden, maar doet eigenlijk niet, waardoor er vroeg of laat een (onuitgesproken) conflict kan ontstaan…
Feedback welkom
Als chi kung/qigong leraar vraag ik zelf veelvuldig om feedback. Ik stel dat ook duidelijk op mijn website als antwoord op vragen over de sfeer en vakjargon. In en tussen alle lessen is feedback altijd welkom. Mondeling, per e-mail, of via dit weblog. De voordelen daarvan:
- we weten snel of iets wel of niet voor je werkt
- als er iets niet lekker gaat, kunnen we snel ingrijpen
- de training kan (tot op zekere hoogte) worden afgestemd op de behoeften van het moment
Maar – om met Cruijf te spreken: “Elk voordeel heb z’n nadeel”. Wat mogelijke nadelen:
- dat we wat meer verbaal communiceren…
- dat een les anders loopt dan ik voor ogen had…
- dat er tegengestelde feedback komt…
Hier wat voorbeelden van tegengestelde feedback:
- A vind het tempo van de lessen te laag en wil graag snellere bewegingen, meer pit <—> B vindt juist dat we elke qigong beweging en houding nog langer en langzamer zouden moeten doen, met meer stil (meditatief) navoelen…
- C waardeert het enorm dat er weinig “vorm” in de Bos Chi Kung bewegingen en houdingen zit, dat uiterlijke details niet zo belangrijk zijn <—> D wil juist graag meer gedetailleerde aanwijzingen over de z’n houding en bewegingen, met correcties…
- E wil meer afwisseling, meer oefeningen, elke les wat anders <—> F wil minder oefeningen, maar heel grondig uitgelegd waarom en hoe, met veel herhaling…
- G (met een wat hoge bloeddruk) wil nog veel meer energie uit z’n hoofd naar beneden afvoeren <—> H (met een lage bloeddruk) wil dat juist minder…
- I wil grote, pittige, intensieve bewegingen <—> J wil subtiele, verfijnde, kleine, zachte bewegingen…
- K wil een degelijk opgebouwde les met duidelijke lijn <—> L waardeert het als de les improviserend wordt opgebouwd rond de behoeften van de deelnemers…
- N wil gewoon lekker bewegen tijdens de les <—> O wil vooral tijdens de les iets leren zodat ze er thuis mee aan de slag kan…
- P wil vooral stretchen, verlengen, soepeler worden <—> Q wil vooral gronden en meer compactheid ervaren…
Later meer over dit alles.
